Uzasadniając swą decyzję Szwedzka Akademia Królewska przyznała Nobla pisarzowi, który

w poszukiwaniu melancholijnej duszy swojego rodzinnego miasta odkrył nowe symbole zderzenia i przenikania się kultur.

(…) Jak wiadomo, spośród wszystkich pytań stawianych pisarzom najczęściej zadawane brzmi następująco: Dlaczego pan pisze? Piszę, bo mam wrodzoną potrzebę pisania! Piszę, bo nie potrafię wykonywać normalnej pracy podejmowanej przez innych ludzi. Piszę, bo chcę czytać książki takie jak te, które sam piszę.(…) Piszę, bo mam dziecinne przekonanie o nieśmiertelności księgozbiorów i o tym, jak moje książki tkwią na półkach. Piszę, bo to ekscytujące utrwalać wszystkie uroki świata i całe jego bogactwo w słowach. Piszę nie dlatego, że chcę opowiedzieć jakąś historię, ale dlatego, że chcę nadać jej kompozycję. Piszę, bo chcę uciec od przeczucia, że jest takie miejsce, w które muszę się dostać, ale - jak w złym śnie - nie mogę tam trafić. Piszę, bo nigdy nie byłem szczęśliwy. Piszę, by być szczęśliwym.(…)

Fragment wykładu noblowskiego Orhana Pamuka

ORHAN PAMUK

urodził się w Stambule w 1952 roku w bogatej rodzinie. W młodości kształcił się na malarza. Ukończył American Robert College w Stambule, a następnie studiował architekturę na tamtejszej politechnice, jednak po trzech latach porzucił ją, jak i ambicje zostania artystą lub architektem. Później studiował również dziennikarstwo na Uniwersytecie w Stambule, lecz nigdy nie pracował jako dziennikarz. Od 23 roku życia zajmował się wyłącznie pisarstwem.

W jego kraju określa się go mianem komentatora społecznego, mimo iż sam uważa się za twórcę fikcji literackiej, bez skłonności politycznych. Należy do grona "oświeconych" intelektualistów tureckich, o nieortodoksyjnych poglądach religijnych, otwartych na integrację Turcji z Unią Europejską. Był pierwszym pisarzem świata muzułmańskiego, który publicznie potępił fatwę skazującą na śmierć Salmana Rushdiego. W swoich książkach opisuje często kontakt kultur Wschodu i Zachodu. Jego twórczość przetłumaczono na ponad 40 języków. Pamuk był kilkakrotnie obiektem ataków tureckich środowisk ekstremistycznych, związanych jednak nie z islamskim fundamentalizmem, ale ze świeckim nacjonalizmem i armią. W 2005 roku w miejscowości Bilecik palono jego książki, a prefekt jednego z regionów prowincji Isparta nakazał wycofanie jego książek z bibliotek. W tym samym roku Pamukowi wytoczono proces po tym, jak wspomniał w jednej ze szwajcarskich gazet, że w Turcji zabito milion Ormian (rzeź Ormian) i 30 000 Kurdów. Zarzuty wycofano 22 stycznia 2006 roku. Oprócz trzech lat, które spędził w Nowym Jorku, Orhan Pamuk mieszka na tej samej ulicy i w dzielnicy Stambułu oraz w budynku, w którym został wychowany i w którym spędził całe życie.Jego książki zostały przetłumaczone na 46 języków. W Polsce ukazały się: Śnieg, Nazywam się Czerwień, Nowe życie, Stambuł: Wspomnienia i miasto, Dom ciszy, Biały zamek, Muzeum niewinności, Cevdet Bej i synowie, Czarna księga.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.